Wat is de ruimte?
De ruimte is eigenlijk alles wat niet bij de Aarde hoort. Dus als je buiten
de atmosfeer van de Aarde bent.
Die atmosfeer houdt op ongeveer honderd
kilometer hoogte op. Wat er dan nog van over is, is zo weinig dat het niet veel
meer voorstelt.
Daar ongeveer, op 100 kilometer hoogte begint dus de ruimte.
De meeste satellieten (zie ook
'satellieten') vliegen meestal wat hoger omdat ze dan toch wat verder van de
dampkring blijven. Dat doet de Space Shuttle ook, want het is veiliger.
Wat
hoort er nog meer bij de ruimte?
Eigenlijk alles. De Maan, de Zon, de
planeten, de sterren, de nevels, ga zo maar door.
Een ruimtevaarder die in
de Space Shuttle vliegt, of in het Russische ruimtestation Mir, is dus met een
een ruimtevlucht bezig, maar een Voyagervlucht
naar Neptunus is ook een ruimtevlucht.
De ruimte is erg leeg. Je wist al dat
er geen lucht is. Daarom draagt een ruimtevaarder altijd een ruimtepak, waarin
ook zijn voorraad lucht zit.
Ook tussen de zon en planeten is het erg leeg.
Een heel klein zonnestelsel
Om je eens een voorbeeld te geven:
Stel we maken ons zonnestelsel eventjes 10.000.000.000 (tien miljard) kleiner.
Bovendien zetten we alle 9 planeten op een rij. Dat komt in het echt trouwens
wel eens voor.
We hebben dan een zon van 14 centimeter, op 5,8 meter een
planeet Mercurius zo groot als een heel kleine speldeknop. Op 10,8 meter Venus
en op 15 meter afstand van onze kleine zon de Aarde. Die is in ons model zo
groot als een speldeknop met plastic bolletje. Mars is een speldeknop op 23
meter afstand.
Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunes zijn dan kleine
knikkertjes op 78, 143, 287 en 450 meter afstand van onze kleine namaakzon.
Pluto, de verste planeet is een speldeknop op 590 meter afstand van onze
modelzon.
Je zou het eigenlijk eens moeten neerzetten, om een idee te
krijgen hoeveel 'niets' er zit tussen de planeten.
En nu komt het: De zon is
een ster. De dichtstbijzijnde ster behalve de zon staat in ons model op een
afstand van 4000 kilometer. Dat moet dus ergens in Canada zijn (in ons model).
Tussen Pluto en die dichtstbijzijnde ster zit ook niets.
De ruimte is dus
erg leeg.
Zwart
Waarom is de ruimte altijd zwart? Ook als de zon schijnt?
Dat is niet zo vreemd als het lijkt. De lucht op aarde kan blauw zijn, of
rood. Alleen als de zon niet schijnt, dus 's nachts is hij zwart. Tenminste als
er geen wolken zijn.
Daar heb je de oplossing eigenlijk al een beetje. De
zon zorg voor een blauwe lucht. De luchtdeeltjes in onze atmosfeer verstrooien
het licht. De meeste kleuren verdwijnen daarbij, alleen het blauw blijft over.
Als je heel hoog in de lucht bent, bijvoorbeeld in een vliegtuig, ziet de
lucht er al veel donkerder uit. Er is minder lucht, dus er wordt ook minder
licht verstrooid.
(afbeelding de stijgtrep van de Apollo
maanlander)
(c) 1996 met dank aan Hans Walrecht